Trong nhiều năm qua, người dùng Việt Nam đã quen sống chung với 2 băng tần truyền thống: 2.4 GHz và 5 GHz. Hai dải tần này đã phục vụ tốt trong thời kỳ số lượng thiết bị kết nối còn hạn chế và nhu cầu băng thông chưa cao. Tuy nhiên, khi video 8K, thực tế ảo, hàng chục thiết bị IoT trong mỗi hộ gia đình và làm việc từ xa đồng thời trở thành chuyện bình thường, hai “làn đường” cũ bắt đầu quá tải theo nghĩa đen.

Băng tần 6 GHz cung cấp thêm một dải phổ rộng lên tới 1.200 MHz, gấp đôi toàn bộ dung lượng của băng tần 5 GHz hiện tại. Nếu hình dung hạ tầng WiFi như một mạng lưới đường bộ, thì băng tần 2.4 GHz và 5 GHz đang là hai tuyến quốc lộ cũ chật hẹp, còn 6 GHz là một đại lộ hoàn toàn mới được xây thêm bên cạnh, với số làn gấp nhiều lần và không bị ùn tắc bởi xe cộ từ các tuyến cũ.

Không giống băng tần 2.4 GHz thường xuyên bị nhiễu bởi lò vi sóng, thiết bị Bluetooth và hàng xóm trong cùng khu chung cư, băng tần 6 GHz hoạt động hoàn toàn độc lập. Tại thời điểm ra mắt, nó gần như không có nguồn nhiễu nào, cho phép Wi‑Fi 7 hoạt động ở hiệu suất tối đa ngay từ đầu.

Định nghĩa

WiFi 7 là thế hệ mới nhất của công nghệ mạng không dây, được phát triển dựa trên chuẩn IEEE 802.11be, với mục tiêu mang lại tốc độ siêu nhanh, độ trễ cực thấp và khả năng xử lý kết nối vượt trội. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp mạng không dây đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng trong kỷ nguyên số.

So với các thế hệ trước, WiFi 7 không chỉ cải thiện tốc độ mà còn tập trung vào việc tối ưu hiệu suất trong môi trường có mật độ thiết bị cao. Điều này đặc biệt quan trọng khi số lượng thiết bị kết nối mạng không dây ngày càng tăng mạnh, từ smartphone, laptop cho đến các thiết bị IoT.

Một điểm đáng chú ý là WiFi 7 được thiết kế để phục vụ các ứng dụng yêu cầu cao như video 8K, thực tế ảo (AR/VR), trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống doanh nghiệp hiện đại.‍

Thông số nổi bật‍

Việc mở băng tần 6 GHz không chỉ có ý nghĩa đối với WiFi 6E mà còn thực sự là điều kiện tiên quyết để WiFi 7 phát huy toàn bộ tiềm năng. Thế hệ chuẩn không dây thứ bảy này mang theo 3 cải tiến cốt lõi mà không phiên bản nào trước đây có thể làm được.

Kênh 320 MHz: Đường truyền rộng gấp đôi

WiFi 6 vốn đã ấn tượng với kênh 160 MHz. WiFi 7 nhân đôi con số đó lên 320 MHz, có nghĩa là lượng dữ liệu truyền đi trong mỗi giây lớn hơn gần như theo tỷ lệ tuyến tính. Trong thực tế, điều này tạo ra tốc độ lý thuyết lên đến 46 Gbps và tốc độ thực dụng cho người dùng cuối đạt mức mà chỉ vài năm trước mới tồn tại trong phòng lab.

Multi-Link Operation (MLO): Kết nối đa làn đồng thời

MLO là tính năng đột phá nhất của WiFi 7 và cũng là tính năng không thể triển khai đầy đủ nếu thiếu băng tần 6 GHz. Trước đây, thiết bị của bạn chỉ kết nối với một băng tần tại một thời điểm, dù router có hỗ trợ 3 băng tần. Với MLO, thiết bị WiFi 7 có thể kết nối đồng thời trên nhiều băng tần, ví dụ 5 GHz và 6 GHz cùng lúc, rồi gộp toàn bộ băng thông lại hoặc dùng một băng tần làm dự phòng tự động khi băng tần kia bị tắc nghẽn.

Độ trễ dưới 5 ms mà MLO mang lại không chỉ phục vụ game thủ. Đây là ngưỡng kỹ thuật cần thiết để triển khai phẫu thuật từ xa, điều khiển robot công nghiệp theo thời gian thực và các ứng dụng y tế không dây thế hệ mới.

4096-QAM: Nhồi thêm dữ liệu vào mỗi tín hiệu

WiFi 6 sử dụng 1024-QAM, nghĩa là mỗi ký hiệu sóng mang theo 10 bit dữ liệu. WiFi 7 nâng lên 4096-QAM, tức 12 bit mỗi ký hiệu. Con số này nghe có vẻ nhỏ nhưng khi tích lũy lại mang đến mức tăng hiệu quả phổ tần khoảng 20% so với thế hệ trước, hoàn toàn trong điều kiện môi trường ít nhiễu mà băng tần 6 GHz cung cấp.

Lợi thế với 6 GHz

Băng tần 6 GHz góp phần cải thiện nhiễu

Hai băng tần phổ biến ở Wi-Fi hiện nay là 2.4 GHz và 5 GHz, đều có mặt trong chuẩn Wi-Fi 7 mới nhất. Tuy vậy, băng tần 2.4 GHz được sử dụng chung bởi nhiều thiết bị khác nhau, bao gồm cả các thiết bị Bluetooth và lò vi sóng. Trong một số trường hợp, tín hiệu bị nhiễu có thể ảnh hưởng đến kết nối. Chẳng hạn, chúng ta có thể gặp trường hợp tai nghe Bluetooth không phát nhạc hoặc  chất lượng tín hiệu bị giảm khi để gần lò vi sóng đang hoạt động.

Cũng tương tự, môi trường sóng 2.4 GHz bị nhiễu có thể gây độ trễ đến việc truyền tải dữ liệu đến các thiết bị với nhau, đặc biệt là những thiết bị cần thu thập thông tin và xử lý nhanh như tự động hoá trong smarthome. Ở thời điểm hiện tại, băng tần 5 GHz cũng đang được sử dụng rộng rãi. Ở Wi-Fi mật độ cao, khi các kênh Wi-Fi hết kênh để sử dụng, phải tái sử dụng lại kênh thì cũng khó để đạt tốc độ truyền tải dữ liệu tối ưu nhất.

Nhiều kênh Wi-Fi để ghép, tăng tốc độ

Với băng tần 6 GHz, Wi-Fi ở độ rộng 20 Mhz cung cấp đến 59 kênh để sử dụng, nên khó bị trùng nhau. Vì vậy, khi thiết kế Wi-Fi cho không gian sự kiện lớn, việc sử dụng vài chục con Access Point cũng sẽ đơn giản hơn trong quá trình cấu hình. Trong khi đó, băng tần 2.4 GHz chỉ có thể tối ưu khoảng 2–3 kênh.

Để tốc độ gấp đôi, Wi-Fi sẽ cần phải được ghép kênh để tăng tốc độ. Chẳng hạn, mẫu Access Point Wi-Fi TP-Link Omada EAP773 có tốc độ 5.760 Mbps ở 6 GHz thì cần độ rộng 320 MHz, tức là ghép từ 16 nhóm kênh 20 MHz, hay 8 nhóm 40 MHz, 4 nhóm 80 MHz, hoặc 2 nhóm 160 MHz. Với công nghệ preamble puncturing trên Wi-Fi 7, nó giúp giảm tác động của nhiễu khi ghép kênh. Việc chia nhóm kênh như vậy thì khi nhiễu đánh vào Channel Bandwidth này, nó có thể tái sử dụng lại kênh nhờ việc được chia nhỏ. Chẳng hạn, độ rộng kênh 80 MHz gồm 2 nhóm 40 MHz; trong mỗi nhóm 40 MHz được ghép từ 20 MHz. Nếu nhiễu chỉ ảnh hưởng đến 20 MHz thì vẫn có thể tận dụng được 20 MHz còn lại, thay vì phải loại bỏ 40 MHz, khiến băng thông bị giảm như trong công nghệ Wi-Fi trước đây.

Bước tiến quan trọng của Việt Nam

Bộ KH&CN vừa bổ sung 500 MHz băng tần trong băng tần 6 GHz cho các thiết bị mạng nội bộ không dây (Wi-Fi) hoạt động theo hình thức miễn cấp phép. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng số của Việt Nam.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của Thông tư mới này là việc phê duyệt bổ sung 500 MHz phổ tần trong băng tần 6 GHz (dải tần 5925 - 6425 MHz) cho các thiết bị mạng nội bộ không dây (WLAN/RLAN), thường được biết đến là Wi-Fi, được hoạt động theo hình thức miễn cấp phép.

Theo Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ KH&CN), đây là bước đi quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tốc độ và dung lượng kết nối không dây, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển của hạ tầng viễn thông và hạ tầng số quốc gia.

Quy định mới đánh dấu sự mở rộng về phổ tần dành cho Wi-Fi tại Việt Nam, tăng thêm gần 75% so với tổng lượng phổ tần Wi-Fi hiện có (khoảng 663,5 MHz tại các băng tần 2,4 GHz và 5 GHz).

Quy định mới được nhận định cũng sẽ mở đường cho các thiết bị Wi-Fi thế hệ mới như Wi-Fi 6E và Wi-Fi 7 hoạt động tại Việt Nam với đầy đủ tính năng và băng thông tối đa, cung cấp tốc độ kết nối vượt trội, cải thiện rõ rệt trải nghiệm sử dụng Internet không dây cho cả người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp.

Việc bổ sung 500 MHz băng tần 6 GHz cho Wi-Fi được kỳ vọng là cú hích mạnh mẽ cho các công nghệ và ứng dụng tương lai như thực tế ảo, thực tế tăng cường, streaming video chất lượng cao 4K/8K, và các dịch vụ IoT tiên tiến.