Nhiều chính sách ưu tiên sử dụng xe máy điện, các thương hiệu lớn mở rộng sản xuất, đa dạng sản phẩm với mức giá cạnh tranh… là những yếu tố hứa hẹn một năm 2026 đầy sôi động của thị trường xe máy điện tại Việt Nam. Thị trường xe máy Việt Nam, đặc biệt ở mảng xe máy điện ở đầu năm 2026 đã có những thay đổi lớn khi các "ông lớn" bắt đầu cạnh tranh trực diện, kéo theo sự dịch chuyển mạnh mẽ của hành vi tiêu dùng. Nhiều chính sách mới có hiệu lực khiến cuộc đua chiếm lĩnh thị phần càng thêm nóng bỏng.

Áp lực chính sách

Nhìn lại những năm trở về trước, xe máy điện chỉ được coi là phương tiện phụ trợ cho học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, những thay đổi về mặt chính sách đã tạo ra một “lực đẩy nghẹt thở" đối với xe xăng.

Từ đầu năm 2026,  Hà Nội và TP.HCM đã bắt đầu thí điểm các khu vực hạn chế xe phát thải cao tại các quận trung tâm, khiến xe máy xăng trở nên bất tiện.

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi hồ Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, sau đó mở rộng theo lộ trình.

Nghị quyết 57 của HĐND TP. Hà Nội cũng đã xác định giao thông là một trong những nguồn phát thải lớn trong đô thị, do đó sẽ tập trung kiểm soát lĩnh vực này. Mục tiêu là giúp Hà Nội có thể kiểm soát khí thải, giảm ô nhiễm không khí và thúc đẩy chuyển đổi sang các phương thức giao thông thân thiện môi trường.

Theo thống kê của Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, dân số Thành phố hiện đã vượt mốc 8 triệu người, chưa kể khoảng 1,2 triệu người dân nhập cư thường xuyên sinh sống, làm việc và học tập tại đây.

Số lượng phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn Thành phố hiện có khoảng 8 triệu phương tiện, trong đó gần 1,5 triệu ô tô. Tốc độ gia tăng phương tiện cá nhân của Thành phố là 4,5%/năm, riêng ô tô khoảng 10%. Tuy nhiên, diện tích đất dành cho giao thông hiện chỉ đạt khoảng 12,13%, dẫn đến tình trạng quá tải nghiêm trọng trên các tuyến đường.

TP. Hồ Chí Minh cũng đã công bố kết quả nghiên cứu vùng phát thải thấp (LEZ), lộ trình chuyển đổi và chính sách hỗ trợ trong khuôn khổ Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông. Vùng phát thải thấp dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại khu trung tâm (giới hạn bởi 15 cây cầu và 20 tuyến đường chính) và tuyến Rừng Sác ở Cần Giờ. Từ 2026, Thành phố cũng bắt đầu hạn chế xe kinh doanh vận tải, xe công nghệ sử dụng nhiên liệu xăng, dầu không đạt chuẩn tại khu trung tâm và thí điểm kiểm soát trên tuyến Rừng Sác.

Tiếp đến là quy định siết chặt kiểm định khí thải cũng sắp chính thức có hiệu lực từ 30/6. Theo lộ trình triển khai quy chuẩn khí thải mới, hơn 70 triệu xe máy cũ tại Việt Nam bắt đầu đối mặt với quy trình kiểm soát gắt gao. Chi phí để bảo trì một chiếc xe cũ đạt chuẩn đôi khi cao hơn cả giá trị còn lại của xe, đẩy người dùng đến việc lựa chọn buộc phải "lên đời" xe điện.

Sở Xây dựng Hà Nội đầu năm 2026 cũng cho biết đã lấy ý kiến để xây dựng cơ chế hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi hay đầu tư trạm sạc, tủ đổi pin cho xe máy. Dự kiến các giải pháp sẽ được đưa ra trong quý I/2026.

Ảnh hưởng từ chiến sự Trung Đông

Việc doanh số xe máy tăng trong quý I được giới kinh doanh xe máy tại TP .HCM lý giải là nhờ lượng bán hàng trong tháng 1 và tháng 2 tăng cao. Tuy nhiên, sang tháng 3, sức tiêu thụ giảm rõ rệt do giá xăng dầu tăng cao, và sang tháng 4 cũng chưa có dấu hiệu cải thiện. Trái ngược với xu hướng này, sức mua xe máy điện lại tăng gấp ba, gấp bốn lần. Cụ thể, từ đầu tháng 3 đến nay, khảo sát tại nhiều cửa hàng xe máy điện tại TP.HCM cho thấy lượng khách đến mua tăng mạnh, có thời điểm gấp nhiều lần so với trước.

Trong đó, 3 mẫu xe đổi pin của VinFast mới ra mắt thường xuyên trong tình trạng "cháy" hàng. Khách muốn 3 mẫu xe này phải đặt cọc trước và chờ một vài tuần mới nhận được xe. Các mẫu xe đổi pin này được giới tài xế xe công nghệ lựa chọn do không còn phải chờ sạc pin trong nhiều giờ, thay vào đó chỉ mất khoảng 2-3 phút cho mỗi lần đổi pin.Với khách hàng cá nhân, dòng xe này cũng được ưa chuộng nhờ giảm lo ngại về rủi ro khi sạc tại nhà hoặc chung cư, đồng thời không phải băn khoăn về độ bền của pin do có thể thay đổi linh hoạt.

Báo cáo mới nhất từ VinFast cho thấy hệ thống đại lý toàn quốc đã nhận bão đơn hàng với hơn 135.000 lượt đặt cọc.

Với lượng đơn hàng gia tăng đột biến trong khoảng thời gian ngắn, VinFast vẫn kịp bàn giao 93.000 xe đến tay khách hàng. Đồng thời, hãng này gia tăng sản xuất để hoàn thành nốt hơn 40.000 đơn đặt trước. Đại diện hãng xe Việt thừa nhận sản lượng kỷ lục hiện tại vẫn chưa đủ sức giải cơn khát của thị trường và đang phải dồn lực tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Bùng nổ trong năm 2026

Theo số liệu công bố, VinFast ghi nhận doanh số 406.453 xe máy điện trong năm 2025, mức tăng gần 500% so với 2024, con số cho thấy tốc độ mở rộng thị trường hiếm có. Trong đó, riêng dòng Evo bán hơn 250.000 xe, chiếm gần 50% tổng sản lượng, thể hiện nhu cầu rất lớn ở nhóm xe nhỏ gọn, giá dễ tiếp cận.

Ngoài ra, các dòng xe Feliz, Klara, Vento, Vero X, Theon và các mẫu xe nhỏ gọn không cần bằng lái như Motio, Zgoo, Flazz cũng đóng góp ấn tượng vào kết quả chung của xe máy điện VinFast trong năm 2025.

Ngoài VinFast, hàng loạt thương hiệu xe máy điện khác cũng tăng tốc mạnh mẽ trong năm 2025. Dù không công bố cụ thể doanh số nhưng những cái tên như Yadea, Dat Bike, Pega, Selex Motors hay Before All... liên tục giới thiệu mẫu xe mới, đồng thời mở rộng chuỗi sản xuất - phân phối - dịch vụ hậu mãi trên phạm vi toàn quốc. Sự cạnh tranh này đang tạo nên một hệ sinh thái xe điện đa tầng trên thị trường.

Năm 2026 được dự báo là cột mốc quan trọng khi nhiều chính sách giao thông xanh có hiệu lực và tác động trực tiếp đến người dùng. Trong đó, từ 1/7, Hà Nội áp dụng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, cấm hoặc hạn chế xe máy xăng theo khung giờ/khu vực; từ ngày 1/1/2028, thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến một số khu vực trong Vành đai 2; từ ngày 1/1/2030, thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến Vành đai 3.

Từ các chính sách trên, việc tác động thay đổi hành vi người dùng diễn ra rõ nét. Những ai từng trung thành với xe máy xăng nay bắt đầu cân nhắc chuyển đổi sang xe điện nhờ giá cả phải chăng, chi phí vận hành thấp, đa dạng hình thức sạc, đổi pin và quan trọng hơn là nhiều người buộc phải sử dụng loại phương tiện này cho công việc di chuyển trong thành phố.

Ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô

Trong làn sóng “thay máu” thị trường xe hai bánh từ động cơ đốt trong sang điện khí hóa, giới chuyên gia cho rằng cuộc di chuyển này không chỉ làm thay đổi diện mạo thị trường đơn thuần mà còn tái cấu trúc nền kinh tế.

Đầu tiên chính là vấn đề an ninh năng lượng. Việc giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu, vốn luôn biến động theo địa chính trị toàn cầu rất phức tạp, thì điện khí hóa là xu thế tất yếu.

Tiếp đến, trong kỷ nguyên mới, các doanh nghiệp sở hữu đội xe điện quy mô lớn sẽ có cơ hội lớn trong việc bán tín chỉ carbon – một khái niệm vốn xa lạ nhưng đang trở thành thực tế tài chính trong tương lai gần tại Việt Nam.

Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa xe máy điện tại Việt Nam ngày càng tăng cao, biến nước ta thành một "công xưởng" xe hai bánh điện lớn nhất khu vực ASEAN là hoàn toàn khả thi.

Có thể nói, cuộc “đại di cư” từ xe máy xăng sang điện tại Việt Nam năm 2026 đang cho thấy một bức tranh: khi hạ tầng sẵn sàng và chính sách đủ mạnh, người tiêu dùng sẽ tự động chọn lựa giải pháp tối ưu cho mình. Đặc biệt, khi sự tiện lợi chạm ngưỡng và chính sách đủ sức nặng, những thói quen cũ sẽ tự khắc nhường chỗ cho tương lai ưu thế hơn.